II.38 brahmacaryapratisthayam viryalabhah

pratisthayam - dobrze utwierdzony
virya - energia, siła, moc, męstwo
labhah - uzyskany, osiągnięty, nabyty

Celibat przetwarza energię seksualną w rodzącą świetlistość energię duchową (ojas).

Często błędnie rozumie się brahmacaryę wyłącznie w aspekcie kontroli seksualnej, czy celibatu.
Energia seksualna jest najbardziej podstawowym przejawem siły życiowej. Jest ona niezmiernie potężna i należy koniecznie ją kontrolować oraz ukierunkować. W żadnym wypadku nie należy nią pogardzać. A wręcz przeciwnie, powinno się ją szanować i cenić. Ten po prostu usiłuje zdławić lub stłamsić swą energię seksualną w efekcie uwłacza swemu własnemu pochodzeniu. Oczywiście istnieje moralny aspekt zachowań seksualnych, ale różnice kulturowe sankcjonują szeroko różne zachowania. W niektórych kulturach zezwala się na posiadanie jednej żony, w innych trzech, a w jeszcze innych wielu. W niektórych częściach Himalajów kobieta może mieć kilku mężów. Często to co uznajemy za niemoralne seksualnie w mniejszym stopniu stoi w sprzeczności z regułami brahmacaryi, niż pozostałymi nakazami yam. Wyobraź sobie przypadek mężczyzny, który cudzołoży z zamężną kobietą i kłamie, gdy jest o to podejrzewany. Czyż cierpienie, które sprawia, nie jest wykroczeniem przeciw nakazowi ahimsy? Czyż kłamiąc nie łamie nakazu satyi? Czyż przez uwodzenie żony innego mężczyzny nie łamie nakazu asteyi? Czyż przez swoje pożądanie nie łamie nakazu aparigrahy? W porównaniu z tym wszystkim wykroczenie seksualne samo w sobie traci na znaczeniu.

Jogin może ale nie musi praktykować zupełnej wstrzemięźliwości; wielki jogin Vasistha miał setkę dzieci, a mimo to był uważany za brahmacarina. Dawni jogini studiowali układy gwiazd i planet, aby określić najbardziej pomyślną chwilę dla prokreacji. Wstrzemięźliwość lub kontrola w żaden sposób nie sprzeciwia się lub zaprzecza odczuwaniu radości, a nawet wzmaga ją. Brahmacarya zostaje naruszona tylko wtedy, gdy jedynym czynnikiem motywującym jest przyjemność zmysłowa.

Siła życiowa, która wyraża się w aktywności seksualnej, służy również odnajdywaniu naszego ciepła emocji, żarliwości rozumu oraz idealizmu. Tak jak naszą fizyczną esencją jest sperma lub jajo, tak naszą esencją duchową jest dusza. Ich wzajemne relacje powinny opierać się na współdziałaniu. To właśnie ten twórczy związek purusy i prakrti prowadzi do wolności. Wyrzeczenie jest pozytywnym procesem uwalniania się, a nie pozbawionym wszystkiego [sterylnym] odrzuceniem. Dawniej najwięksi jogini byli głowami rodzin. Musimy się nauczyć gospodarować oszczędnie i kontrolować siłę życiową, ponieważ dostarcza ona energii, która przenosi nas do celów innych niż prokreacja. Powinniśmy także pamiętać, że prokreacja tych, którzy praktykują brahmacaryę, będzie zmierzać ku wyższym celom, w porównaniu z tą, która odbywa się bezmyślnie i poza małżeństwem.

Terminem brahmacarya określa się także okres przeznaczony na studia religijne lub naukę w szkole w wieku dojrzewania. Wynika to z tego, że olbrzymi wybuch energii, który uwalnia się w okresie dojrzewania powinien zostać powściągnięty i ukierunkowany w celu wszechstronnego rozwoju dziecka. Gdyby pozwolono dziecku na aktywność seksualną z chwilą gdy on lub ona osiągnie dojrzałość biologiczną, olbrzymia część jego lub jej potencjału ludzkiego zostałaby zmarnowana.

Potrzebujemy pilności, studiowania i idealistycznych motywacji, jeżeli mamy cokolwiek osiągnąć. Jeżeli przez młodzieńczą rozwiązłość, skoncentrowane źródło naszej energii zostanie roztrwonione, to później w naszym życiu da to o sobie znać ogromnymi trudnościami. Brak kontroli może doprowadzić do rozpaczy, przygnębienia i depresji. Ale gdy mamy dużo energii i kontrolujemy ją, to jesteśmy w pełni nadziei i zaufania, a nasz umysł kieruje się automatycznie ku wzniosłym myślom.