Sutry II. 46-55 z komentarzem B.K.S. Iyengara

II.46 sthira sukham asanam

sthira - stabilny, stały, zrównoważony, niezachwiany, trwały
sukham - szczęście, zadowolenie
asanam - pozycja, postawa

Wykonując dowolną asanę, należy robić ją tak, aby ciało pozostawało stabilne i niezachwiane, umysł pogodny, a serce skupione i szczęśliwe. W taki sposób należy rozumieć, praktykować i doświadczać każdą pozycję. Wykonywanie asan powinno być odżywcze i oświecające.

Niektórzy uważają, iż sutra ta oznacza, że wystarczy wykonywać dowolną, wygodną pozycję. Jednak wtedy byłaby to asana przyjemności (bhogasana), a nie yogasana. Sutra ta definiuje asanę doprowadzoną do doskonałości. Już od pierwszej sutry Patańdżali wymaga najwyższego skupienia od tego, kto pragnie osiągnąć doskonałość. Tę dyscyplinę i skupienie należy zastosować do praktyki każdej asany, aby penetrować jej głębię w najodleglejszych częściach ciała. Nawet w pozycjach medytacyjnych należy angażować komórki, włókna, stawy i mięśnie do współpracy z umysłem. Jeżeli nie wykonuje się asan w ten sposób, to tracą one swoją świeżość, a wykonujący staje się raczej osobą chorą (rogi) niż joginem.

Niektórzy dzielą asany na takie, które rozwijają ciało i takie, których używa się w trakcie medytacji. Niemniej w każdej asanie należy stonować ciało i zestroić umysł tak, aby można było trwać w niej dłużej zachowując nieruchome ciało i spokojny umysł. Asany powinno się wykonywać bez wywoływania agresywności we włóknach mięśniowych czy w komórkach ciała. Należy stwarzać przestrzeń pomiędzy mięśniami a skórą, tak aby ruchy mięśni, stawów i więzadeł dotarły do skóry. Wtedy skóra przesyła informacje do mózgu, umysłu i rozumu, które oceniają stosowność tych ruchów. W ten sposób angażuje się zasady yamy i niyamy oraz harmonizuje działanie i obserwowanie. Dodatkowo praktyka różnorodnych asan oczyszcza system nerwowy i sprawia, że energia zaczyna płynąć bez przeszkód oraz zapewnia równomierne jej rozprzestrzenianie podczas pranayamy.

Zazwyczaj umysł znajduje się bliżej ciała oraz narządów działania i postrzegania niż duszy. W miarę jak asany stają się coraz bardziej oczyszczone, automatycznie przeobrażają się one w medytację, jako że inteligencja zostaje zmuszona do penetrowania głębi bytu.

W każdej asanie należy wykonać pięć czynności: konatywną, kognitywną, psychiczną, intelektualną i duchową. Czynność konatywna polega na posługiwaniu się narządami ruchu. Działanie kognitywne jest postrzeganiem wyników tych czynności. Kiedy się one ze sobą stapiają, zdolność rozróżniająca umysłu kieruje narządy ruchu i postrzegania do wykonywania asan bardziej prawidłowo; doświadcza się rytmicznego wszechprzenikającego i nieprzerwanego strumienia energii oraz skupienia, zarówno dośrodkowo jak i odśrodkowo, we wszystkich kanałach ciała. W komórkach i umyśle odczuwa się czysty stan radości. Ciało, umysł i dusza stają się jednym. Oto przejaw dharany i dhyany w praktyce asany.

Wyjaśnienia Patańdżalego dotyczące dharany i dhyany w sutrach III.1-2, doskonale opisują prawidłowy sposób wykonywania asany - ?skupienie uwagi na wybranym punkcie lub obszarze wewnątrz lub na zewnątrz ciała, jest koncentracją (dharana)?. Utrzymywanie tego intensywnego skupienia prowadzi od uwagi jednoupunktowionej do nie-wyszczególnionej. Gdy uważne skupienie łączy nieprzerwanie świadomość praktykującego i jego praktykę - jest to dhyana. W sutrze II.48 Patańdżali stwierdza, że prawidłowe wykonywanie asany uwalnia od par przeciwieństw, co wyraźnie wskazuje na zaangażowanie dharany i dhyany. (...)