Maciej Wielobób

Jogasutry Patańdżalego część III

 
II.3. avidyasmitaragadvesabhiniveśah kleśah
„Niewiedza, egoizm, przywiązanie, awersja i lęk przed śmiercią to uciążliwości.“

avidya – niewiedza, ignorancja, błędne zrozumienie natury rzeczywistości
asmita – egoizm, stan „ja-jestem“, pycha
raga – przywiązanie, pożądanie
dveśa – awersja
abhiniveśah – lęk przed śmiercią, przywiązanie do życia
kleśah – uciążliwości

    
    W sutrze I.5 Patańdżali zauważa: „Jest pięć rodzajów poruszeń świadomości, które mogą być uciążliwe lub nieuciążliwe.“ Rodzi się oczywiście pytanie, co powoduje ową uciążliwość lub brak uciążliwości danego poruszenia świadomości. Otóż Wjasa komentuje to w następujący sposób (Jbh. I.5): „Uciążliwe (klista) [są te zjawiska świadomościowe, które] mają przyczynę w uciążliwościach (kleśa) i sprawiają gromadzenie się złoża karmicznego (karmaśaya)(...).“

    Poszczególne kleśe to właśnie uciążliwości, burzące równowagę świadomości i prowadzące nas w kierunku cierpienia. To one są czynnikiem, który stanowi zagrożenie dla naszej władzy nad umysłem. Tradycja jogi mówi, że poddanie się działaniu uciążliwości powoduje wstrzymanie naszego rozwoju.

    Osho uważa, iż uciążliwości spowodowane są brakiem uważności i porównuje je do ciężaru, który niepotrzebnie dźwigamy na swoich barkach. Jak zauważa Patańdżali w sutrach II.12-II.15, to właśnie uciążliwości wikłają nas coraz głębiej w sansarę – egzystencję uwarunkowaną doświadczeniami cierpienia i przyjemności (która i tak ostatecznie przeradza się w cierpienie), która oddala nas od celu jogi (JS I.2). Na szczęście Patańdżali przedstawia narzędzia, za pomocą których można wykorzenić uciążliwości – powściągnięcie aktywności umysłowej (JS II.10) oraz medytacja (JS II.11), jak również zauważa, że należy dążyć do usunięcia potencjalnych cierpień (poprzez usunięcie uciążliwości) (J.S. II.16).