Stopnie nauczycielskie w metodzie Iyengara

Katarzyna Pilorz

System certyfikacyjny dla nauczycieli w metodzie Iyengara został wprowadzony z kilku powodów. Pierwszym i najważniejszym jest dążenie do zachowania czystości przekazu Gurujiego. Zakłada się tu bowiem, że przejście weryfikacji w postaci egzaminu nauczycielskiego daje podstawy by ufać w kompetencje w nauczaniu zgodnie z wytycznymi metody. Inne względy to:

  • działanie motywacyjne – kandydaci przystępując do egzaminu przygotowują się co już samo w sobie podnosi ich kwalifikacje
  • edukacyjny wymiar egzaminu – w trakcie egzaminu oraz po jego zakończeniu komisja korzysta z okazji aby wzbogacić wiedzę kandydatów
  • tworzenie klarownych kryteriów dla uprawnień związanych z danym stopniem – system certyfikacyjny to hierarchia, w której z każdym kolejnym stopniem nauczyciele mają coraz większe możliwości, ale też spoczywa na nich coraz większa odpowiedzialność


Jak zatem wygląda ów system? Guruji podzielił hierarchię stopni nauczycielskich na trzy zasadnicze poziomy: wstępny (Introductory), średniozaawansowany (Intermediate) i zaawansowany (Advanced). Poziom wstępny w niektórych krajach dzieli się na dwa podpoziomy – I i II, chociaż Introductory I jest dyplomem zaświadczającym, że nauczyciel jest w trakcie treningu i wystawia go stowarzyszenie jogi Iyengara w danym kraju. Dopiero certyfikat Introductory II jest dyplomem rejestrowanym w Instytucie Iyengara w Punie i jest tym samym właściwym dyplomem Introductory. Poziom Intermediate oraz Advanced dzielą się z kolei na dwa podpoziomy: Junior i Senior. A zatem można być nauczycielem Junior, ale stać wyżej niż Senior, bo ten pierwszy jest Juniorem z poziomu Advanced a drugi, czyli Senior – z poziomu Intermediate. Na tym niestety nie koniec, bo zarówno Junior jak i Senior dzielą się na kolejne trzy poziomy I, II i III.

Można spytać po, co tu tyle poziomów i podpoziomów? W sumie przecież cała hierarchia obejmuje 13 stopni plus Intro I (nauczyciel w trakcie treningu). Otóż tym, co najlepiej definiuje każdy ze stopni jest lista asan do nauczania, której dany dyplom uprawnia. Przy każdym kolejnym egzaminie ta lista wydłuża się o kolejne i coraz bardziej zaawansowane pozycje jogi. Ale nie tylko – bo równolegle z poszerzająca się listą asan wydłuża się lista pranayam – ćwiczeń oddechowych. O tym, ze lista asan i pranayam definiuje każdy ze stopni najlepiej świadczy fakt, że właśnie to jest napisane na dyplomach wystawianych przez Instytut Iyengara w Punie, pod którymi podpis składa sam Guruji. Jednak na tym nie koniec. Od kandydatów na kolejne stopnie wymaga się też, aby ich nauczanie stawało się coraz bardziej precyzyjne, dojrzałe – aby te same asany, których naucza się na niższych stopniach zyskiwały nowy wymiar. Ten nowy wymiar z poziomu na poziom staje się coraz bardziej wyrafinowany i subtelny w konsekwencji dotycząc również przekazu filozoficznego.

Jak zatem wygląda egzamin? Niezależnie od stopnia dzieli się on na trzy części: pracę pisemną z teorii (anatomia, terapia jogą, filozofia), demonstrację praktyki wszystkich asan oraz niektórych pranayam z listy na dany stopień, nauczanie wybranych pozycji i pranayam z listy. W trakcie egzaminu komisja sprawdza zgodnie z międzynarodowymi standardami gotowość kandydata do nauczania pozycji z listy. Doświadczeni egzaminatorzy widząc praktykę asan badają regularność praktyki własnej kandydata, jej dojrzałość oraz zrozumienie asan. Zaś obserwując jego nauczanie potrafią ocenić stosunek do uczniów, walory etyczne oraz warsztat nauczycielski. Każdy, kto choć raz stanął do tej weryfikacji wie, że jest to niełatwa próba, która często ma znamiona inicjacji – pokonania kolejnego progu na drodze różnie pojętego rozwoju osobistego. Podkreślę jeszcze to, że każda taka weryfikacja kończy się udzieleniem informacji zwrotnej, która stanowi cenną wskazówkę w dalszej praktyce własnej, pracy z uczniami i generalnie samoobserwacji. Nierzadko komisja wprowadza do egzaminu elementy edukacyjne – korzystając z okazji, aby wypełnić dostrzeżone luki w wiedzy kandydatów.

W tym systemie certyfikacyjnym – z każdym stopniem wzrasta zakres zarówno możliwości i uprawnień do nauczania, ale też zakres zobowiązań i związanej z nimi odpowiedzialności. Nauczyciele z wyższymi stopniami mogą prowadzić – już nie tylko – regularne klasy jogi. Mogą oni  również rekomendować na egzaminy, uczestniczyć w komisji egzaminacyjnej, prowadzić treningi dla nauczycieli. Jedną z istotniejszych kompetencji, którą nabywa się wraz z certyfikatem są uprawnienia do prowadzenia klas medycznych (Junior Intermediate III) oraz ciążowych (Junior Intermediate II).

Chciałabym, aby ten tekst nie tylko przybliżył Wam zagadnienie dziwnie brzmiących nazw stopni nauczycielskich, ale też by wzbudził w Was zaufanie do osób, które znalazły się na tej ścieżce zdobywania kolejnych stopni, bo jest ona drogą wyzwań i weryfikacji. Często niełatwych, ale też bardzo kształcących.

webmaster