Czym różni się nauczanie na Poziomie I od nauczania na Poziomie II w jodze metodą Iyengara?

To pytanie regularnie pojawia się w rozmowach osób mentorowanych, przygotowujących się do certyfikacji, oraz nauczycielek i nauczycieli wspierających, czyli ich mentorek i mentorów. O ile zakres asan i wymagań formalnych jest jasno opisany w sylabusie, o tyle znacznie trudniej uchwycić różnice, które ujawniają się w samym procesie nauczania: w sposobie obserwacji uczniów, budowaniu sekwencji, doborze instrukcji, rozumieniu działania pozycji czy reagowaniu na zmieniające się warunki lekcji.

Warsztaty kompetencji nauczycielskich Poziomu I i II powstały właśnie po to, aby te różnice zobaczyć, doświadczyć ich w praktyce i je wspólnie omawiać.

Ich celem jest stworzenie przestrzeni do wspólnej obserwacji, analizy i rozmowy o tym, jakie kompetencje powinni posiadać nauczyciele i nauczycielki na poszczególnych poziomach certyfikacji oraz jak przejawiają się one podczas rzeczywistej pracy z grupą.

W jodze wg metody Iyengara rozwój nauczycielski polega na stopniowym poszerzaniu doświadczenia, od obserwacji wpływu praktyki na grube struktury ciała po zrozumienie działania fizjologii (tzw. ciało organiczne), psychiki i intelektu oraz możliwości wyciszenia umysłu.

Na Poziomie I nauczyciel lub nauczycielka koncentruje się przede wszystkim na prawidłowym ustawieniu ciała, zrozumieniu podstawowych kierunków pracy oraz budowaniu stabilności, siły i koncentracji. Uczy rozpoznawania struktur ciała, zależności pomiędzy jego częściami oraz rozwija umiejętność bezpiecznego prowadzenia uczennic i uczniów przez kolejne etapy praktyki.

Na Poziomie II zakres ten zostaje poszerzony. Oprócz aspektu strukturalnego pojawia się głębsza obserwacja oddechu, odczuć i zależności pomiędzy różnymi warstwami doświadczenia człowieka. Nauczycielka lub nauczyciel rozwija umiejętność budowania bardziej złożonych sekwencji, świadomego linkowania działań pomiędzy asanami oraz dostrzegania wpływu praktyki na poziom energetyczny i psychiczny.

Różnice te nie zawsze są łatwe do opisania słowami. Znacznie łatwiej je zobaczyć podczas lekcji prowadzonej na żywo.

Podczas warsztatów uczestnicy i uczestniczki biorą udział w dwóch modelowych lekcjach prowadzonych wokół tych samych asan, tego samego kontekstu (czyli warunków praktyki, charakterystyki osób uczestniczących) oraz tej samej sytuacji zdrowotnej (czyli indywidualnej potrzeby zdrowotnej). Dzięki temu możliwe staje się dostrzeżenie istotnych różnic w sposobie uczenia na Poziomie I i II.

Takie zestawienie pozwala obserwować między innymi:

- sposób budowania i rozwijania sekwencji,
- dobór instrukcji i języka nauczania,
- wykorzystanie pomocy,
- reagowanie na potrzeby grupy,
- indywidualizację pracy,
- rozumienie działania asan,
- pracę z oddechem,
- obserwację uczniów i uczennic,
- podejmowanie decyzji w sytuacjach wymagających modyfikacji pierwotnego planu lekcji.

Kluczowym aspektem warsztatów jest wspólna analiza procesu podejmowania decyzji przez osobę uczącą.

Każda lekcja jest bowiem czymś więcej niż tylko realizacją wcześniej przygotowanego planu. Nauczyciel lub nauczycielka pozostaje w stałej relacji z grupą, obserwuje poziom energii uczestników, ich możliwości, ograniczenia, gotowość do wykonania określonych działań oraz wpływ warunków zewnętrznych na przebieg praktyki. Wraz z rozwojem kompetencji rośnie umiejętność elastycznego reagowania na te zmienne i dostosowywania procesu nauczania do rzeczywistych potrzeb osób uczestniczących w lekcji.

Dlatego po zakończeniu części praktycznej zapraszamy do wspólnej refleksji i rozmowy.

Będzie to okazja do wymiany doświadczeń pomiędzy osobami mentorowanymi, mentorującymi oraz nauczycielami i nauczycielkami posiadającymi różne stopnie certyfikacji. Chcemy wspólnie przyjrzeć się temu, które kompetencje są już dobrze rozumiane, a które nadal budzą pytania i wymagają dalszej praktyki, obserwacji oraz superwizji.

Istotnym elementem warsztatów będzie również praca nad bezpieczną korektą manualną.

W jodze wg metody Iyengara korekta nie jest odrębną techniką, lecz naturalnym przedłużeniem procesu obserwacji i rozumienia asany. Jej celem nie jest mechaniczne ustawienie ciała uczennicy/ucznia w określonym kształcie, ale wsparcie jej/go w lepszym odczuwaniu kierunków pracy, rozwijaniu świadomości i odnajdowaniu większej stabilności oraz przestrzeni w pozycji.

Podczas tej części warsztatów będziemy wspólnie analizować wybrane korekty, sprawdzać ich działanie w praktyce oraz zastanawiać się, kiedy i w jaki sposób mogą wspierać proces nauczania. Szczególną uwagę poświęcimy bezpieczeństwu, jakości kontaktu oraz adekwatności korekty do potrzeb konkretnej osoby.

Warsztaty adresowane są przede wszystkim do osób pozostających w relacji mentoringowej w metodzie Iyengara - zarówno mentorowanych, jak i mentorujących. Mogą jednak stanowić wartościowe doświadczenie dla wszystkich nauczycieli i nauczycielek zainteresowanych pogłębianiem rozumienia procesu nauczania oraz rozwijaniem własnych kompetencji.

Wierzymy, że rozwój kompetencji nauczycielskich wymaga czegoś więcej niż studiowania dokumentów czy omawiania kryteriów podczas spotkań online. Potrzebuje bezpośredniego doświadczenia, wspólnej praktyki, obserwacji oraz możliwości zadawania pytań i konfrontowania własnych spostrzeżeń z doświadczeniem innych.

Wspólne warsztaty stanowią naturalne uzupełnienie tej relacji. Tworzą przestrzeń, w której osoby mentorowane i mentorujące mogą spotkać się we wspólnym doświadczeniu, obserwować nauczanie prowadzone przez innych nauczycieli, wymieniać perspektywy oraz budować wspólne rozumienie standardów nauczania obowiązujących w jodze wg metody Iyengara.

To właśnie dlatego chcemy spotykać się na macie.

Aby zobaczyć, jak teoria staje się praktyką.

Aby uczyć się od siebie nawzajem.

Aby rozwijać wspólny język nauczania jogi metodą Iyengara.

Aby coraz lepiej rozumieć, jakie kompetencje stoją za odpowiedzialnym, świadomym i dojrzałym prowadzeniem uczniów na kolejnych etapach ich praktyki.

A co najważniejsze - żeby wspierać się nawzajem na wspólnej drodze rozwoju nauczycielskiego!

Zapraszamy serdecznie!

Komitet Techniczny SJIP